Een nisbus rookkanaal is een speciaal onderdeel dat de verbinding vormt tussen het rookkanaal van uw kachel en de schoorsteen, waarbij de doorvoer door de muur veilig en volgens de regels wordt gerealiseerd. De nisbus zorgt ervoor dat het rookkanaal op een veilige afstand van brandbare materialen blijft en voorkomt dat hitte schade veroorzaakt aan de muurconstructie. Dit component is verplicht bij elke kachel die rookgassen via de muur naar buiten afvoert.
De nisbus wordt ook wel muurplaat, muurdoorvoer of wandrozet genoemd. Het onderdeel bestaat uit een dubbele bus met isolatie ertussen, waardoor de buitenkant van de nisbus koeler blijft dan het binnenste rookkanaal. Voor de meeste houtkachels en pelletkachels is een nisbus met diameter 150 mm of 200 mm nodig, afhankelijk van de rookkanaaldiameter van uw toestel.
Waarom een nisbus rookkanaal noodzakelijk is
Het Bouwbesluit stelt strikte eisen aan de afstand tussen rookkanalen en brandbare materialen. Een ongeïsoleerd rookkanaal mag niet dichter dan 450 mm bij brandbaar materiaal komen. Omdat deze afstand in de praktijk vaak niet haalbaar is bij een muurdoorvoer, biedt de nisbus de oplossing. Door de dubbele wand met isolatie wordt de buitentemperatuur van de nisbus aanzienlijk lager, waardoor de minimale afstand tot brandbare materialen teruggebracht wordt naar ongeveer 80-100 mm, afhankelijk van het type nisbus.
Zonder nisbus loopt u het risico op oververhitting van de muurconstructie, wat kan leiden tot houtverkleuring, beschadiging van isolatiemateriaal of in het ergste geval brand. De brandweer en verzekeringsmaatschappijen eisen daarom altijd een correct geïnstalleerde nisbus bij een kachel die via de muur rookgassen afvoert. Ook bij de keuring door een schoorsteenveger wordt de aanwezigheid en correcte installatie van de nisbus gecontroleerd.
Montage van een nisbus in de muur
De montage van een nisbus vereist zorgvuldig vakwerk en kennis van de geldende bouwvoorschriften. Eerst moet een gat in de muur geboord worden dat groot genoeg is voor de buitenmaat van de nisbus plus de vereiste spouw rondom. Bij een 150 mm nisbus betekent dit een muurgatdiameter van ongeveer 250-280 mm, afhankelijk van de wanddikte en het type muur. Bij spouwmuren moet de boring door beide stenen lagen heen uitgevoerd worden.
De nisbus wordt vervolgens van buitenaf door het gat gestoken en van binnenuit vastgezet met de bijgeleverde bevestigingsbeugel of flens. De spouw rondom de nisbus wordt opgevuld met niet-brandbaar isolatiemateriaal zoals steenwol of keramisch koord. Dit isolatiemateriaal zorgt voor extra bescherming tegen hitteontwikkeling richting de muurconstructie. Let erop dat de nisbus licht naar beneden helt richting buitenmuur, zodat eventueel condenswater naar buiten kan aflopen.
Aan de buitenzijde van de muur wordt de nisbus afgewerkt met een afwerkring of afdekplaat, die de doorvoer netjes afsluit en voorkomt dat regenwater de muur in kan lopen. Aan de binnenzijde wordt het rookkanaal aangesloten op de nisbus, vaak met een trekkap of ander rookkanaalonderdeel dat verder naar de schoorsteen leidt. Bij twijfel over de montage is het raadzaam om een gecertificeerd kachelinstallateur in te schakelen.
Materialen en kwaliteit van nisbussen
De meeste nisbussen voor rookkanalen zijn vervaardigd uit RVS (roestvrij staal), omdat dit materiaal bestand is tegen hoge temperaturen en corrosieve rookgassen. Binnen de RVS-kwaliteiten maakt het verschil of u kiest voor RVS 304 of de hogere kwaliteit RVS 316. Voor houtkachels is RVS 304 meestal voldoende, maar bij pelletkachels of moderne verbrandingstoestellen die zuur condensaat produceren, is RVS 316 de betere keuze.
De isolatie tussen de binnen- en buitenwand bestaat doorgaans uit minerale wol of keramisch isolatiemateriaal. De dikte van deze isolatielaag bepaalt mede de isolatiewaarde en dus de buitentemperatuur van de nisbus. Nisbussen met een grotere isolatiedikte zijn veiliger maar ook duurder. Controleer altijd of de nisbus een CE-markering heeft en voldoet aan de norm EN 1856-2 voor rookkanaalonderdelen.
Onderhoud en inspectie
Een nisbus rookkanaal vereist nauwelijks onderhoud, maar moet wel regelmatig geïnspecteerd worden op beschadiging of aantasting door roetophoping. Bij het vegen van uw schoorsteen met een schoorsteen veegset moet de nisbus en de aansluitingen ook gecontroleerd worden op goede afdichting. Losse verbindingen kunnen leiden tot rookgaslekkage in de woning, wat levensgevaarlijk is vanwege koolmonoxidevergiftiging.
Let bij inspectie vooral op roestvorming, scheuren in lasnaadden, en vervormingen door oververhitting. Ook de afdichting aan de binnenzijde, waar het rookkanaal aansluit op de nisbus, moet intact zijn. Gebruik hiervoor hittebestendig kit of een klemband om de verbinding gasdicht te maken. De buitenste afwerkring moet goed vaszitten en mag geen kieren vertonen waar water of tocht doorheen kan komen.
Bij houtkachels is het verstandig om jaarlijks de schoorsteen en alle rookkanaalonderdelen te laten inspecteren, bijvoorbeeld tijdens de jaarlijkse veegbeurt. Bij pelletkachels kan dit vaker nodig zijn, afhankelijk van het gebruik. Vervang een beschadigde nisbus altijd direct, omdat een defecte muurdoorvoer een direct brandgevaar vormt.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een nisbus en een gewone muurdoorvoer?
Een nisbus heeft een dubbele wand met isolatie ertussen, waardoor de buitentemperatuur lager blijft en brandveiligheid gewaarborgd is. Een gewone muurdoorvoer is enkelwandig en voldoet niet aan de wettelijke eisen voor rookgasafvoer. Voor rookkanalen van kachels en haarden is altijd een geïsoleerde nisbus verplicht volgens het Bouwbesluit.
Kan ik een nisbus zelf plaatsen?
Het plaatsen van een nisbus vereist kennis van bouwvoorschriften en ervaring met muurboringen. Als u technisch vaardig bent en bekend met de regelgeving, kunt u de nisbus zelf monteren. Wel moet de installatie vaak gekeurd worden door een gecertificeerd installateur of worden beoordeeld bij de CV-ketel keuring. Bij twijfel is het verstandig een vakman in te schakelen.
Welke diameter nisbus heb ik nodig?
De diameter van de nisbus moet overeenkomen met de diameter van het rookkanaal van uw kachel. De meeste houtkachels hebben een rookkanaal van 150 mm of 200 mm. Controleer in de handleiding van uw kachel welke diameter nodig is. Het is niet toegestaan om een te kleine nisbus te gebruiken, omdat dit de trek beperkt en gevaarlijke situaties kan veroorzaken.
