Uw houtkachel klaarmaken voor het stookseizoen begint met een grondige controle van rookkanaal, schoorsteenkap en het toebehoren rondom de kachel. Wacht u niet tot de eerste koude avond, maar begin al in september of oktober met deze werkzaamheden. Zo voorkomt u rookoverlast, een slechte trek en in het ergste geval een schoorsteenbrand door opgehoopt roet.
In dit artikel loopt u stap voor stap door de belangrijkste controlepunten. Van het reinigen van het rookkanaal tot het checken van de schoorsteenkap en het klaarleggen van het juiste gereedschap.
Houtkachel klaarmaken: waarom dit ieder jaar nodig is
Een houtkachel die een heel seizoen heeft gebrand, heeft roetaanslag in het rookkanaal. Deze aanslag vermindert niet alleen de trek, maar is ook brandbaar. Bij temperaturen boven de 250 graden Celsius kan opgehoopt roet ontbranden, wat een schoorsteenbrand veroorzaakt met flinke schade als gevolg.
Daarnaast controleert u bij het klaarmaken van de kachel meteen of vogels of insecten tijdens de zomer een nest hebben gebouwd in het rookkanaal of de schoorsteenkap. Dit komt vaker voor dan u denkt, vooral bij open schoorsteinen zonder afdekking. Een vonkenvanger of trekkap met gaas voorkomt dit probleem in de toekomst.
Stap 1: het rookkanaal reinigen
Begin met het vegen van het rookkanaal zelf. Gebruik hiervoor een set veegstokken in combinatie met een schoorsteenborstel die past bij de diameter van uw kanaal. Nylonborstels zijn geschikt voor kunststof en gecoate kanalen, terwijl stalen borstels beter werken bij hardere roetaanslag in traditionele gemetselde schoorstenen.
Voor kachels met een moeilijk bereikbaar of smal kanaal is een kogelveegset met een diameter van 150 tot 300 mm vaak praktischer. De kogel volgt de vorm van het kanaal en verwijdert roet effectief, ook bij bochten. Bekijk het assortiment veegstokken en de kogelveegset voor een passende oplossing bij uw kanaaldiameter.
Heeft u een pelletkachel in plaats van een traditionele houtkachel? Dan is een speciale veegset voor pelletkachel van 3 of 8 meter met nylonborstel de juiste keuze, aangezien deze kachels een ander type roetaanslag en een smaller kanaal hebben.
Stap 2: de schoorsteenkap controleren
Klim niet zomaar op het dak zonder eerst de schoorsteenkap visueel te inspecteren. Controleer of de kap nog goed vastzit, of het gaas van een eventuele vonkenvanger niet verroest of beschadigd is, en of er geen bladeren of takken in de kap zijn opgehoopt. Een verstopte of beschadigde kap beperkt de trek aanzienlijk.
Is de trekkap ouder dan 10 tot 15 jaar en zichtbaar aangetast door roest? Dan is vervanging vaak verstandiger dan repareren. RVS schoorsteenkappen gaan aanzienlijk langer mee dan verzinkte varianten en zijn bestand tegen weersinvloeden. Bekijk de RVS schoorsteenkappen of, bij aanhoudende trekproblemen, een roterende trekkap zoals de Colt Rotorvent, die de trek verbetert door windenergie te benutten.
Stap 3: houtvoorraad en vochtigheid checken
Hout met een vochtpercentage boven de 20 procent brandt slecht, veroorzaakt meer rook en zorgt voor extra roetvorming in het rookkanaal. Controleer uw houtvoorraad met een houtvochtigheidsmeter voordat het stookseizoen begint. Droog hout hoort onder de 20 procent vocht te liggen, idealiter tussen 12 en 18 procent.
Ligt uw hout nog te vochtig? Stapel het dan op een droge, geventileerde plek zodat het de komende weken verder kan drogen. Een goede houtbak met voldoende luchtcirculatie helpt hierbij. Bekijk het aanbod houtbakken voor droge en overzichtelijke opslag naast de kachel.
Stap 4: accessoires en veiligheid rondom de kachel
Naast het rookkanaal en de schoorsteenkap verdient ook de directe omgeving van de kachel aandacht. Controleer het haardrooster op roest of scheuren, en vervang dit indien nodig. Een vonkenscherm van metaal of glas voorkomt dat rondvliegende vonken de vloer of het tapijt beschadigen bij het openen van de kacheldeur.
Staat uw houtkachel op een houten of laminaat vloer? Dan is een kachel vloerplaat van staal of glas verplicht volgens de meeste verzekeringsvoorwaarden en brandveiligheidsnormen. Deze platen zijn er in maten van 60 tot 110 cm en diverse vormen. Bekijk de kachel vloerplaten en de vonkenschermen om de veiligheid rondom uw kachel op orde te brengen.
Voor extra warmteverdeling in de ruimte is een kachelventilator een handige toevoeging. Dit apparaatje, geplaatst op de kachel, verspreidt de warme lucht sneller door de kamer zonder gebruik te maken van elektriciteit. Bekijk de kachel ventilator van GalaFire voor een merkbaar warmer resultaat.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet ik mijn houtkachel klaarmaken voor gebruik?
Doe dit minimaal één keer per jaar, voorafgaand aan het stookseizoen. Stookt u regelmatig meer dan 3 kubieke meter hout per seizoen? Dan is een extra controle halverwege de winter aan te raden.
Kan ik het rookkanaal zelf vegen zonder schoorsteenveger?
Ja, met de juiste veegstokken en borstel is dit goed zelf te doen bij een recht en goed bereikbaar kanaal. Bij complexe bochten of twijfel over de staat van het kanaal is professionele hulp verstandig.
Wat kost het klaarmaken van een houtkachel gemiddeld?
Bij zelf uitvoeren betaalt u vooral voor materiaal: een veegset kost tussen de 30 en 80 euro, een schoorsteenkap tussen de 50 en 200 euro afhankelijk van het type. Dit is aanzienlijk goedkoper dan jaarlijkse inhuur van een vakman.
Alle benodigdheden om uw houtkachel klaarmaken voor het stookseizoen zelf uit te voeren, vindt u in de schoorsteen veegset collectie en de open haard accessoires van Airxlshop.
